Posted on: 5 april 2022 Posted by: NarayanMinou Comments: 0

Spinel – de grote bedrieger

Spinel: ‘De meest ondergewaardeerde edelsteen uit de geschiedenis’

Spinel is een goede kandidaat voor de titel van ‘de meest ondergewaardeerde edelsteen uit de geschiedenis’. Al eeuwenlang wordt door keizers en vorsten over de hele wereld spinel verward met bekendere stenen zoals robijn en saffier. Veel van de beroemde “robijnen” uit de geschiedenis waren eigenlijk spinellen.

Eén van de bekendste voorbeelden is de zogenaamde ‘Black Prince Ruby’ (maar liefst 170 caraat!), welke pronkt in het midden van ‘the Imperial State Crown’ behorend tot de Britse kroonjuwelen. Pas in 1783 ontdekte mineraloog Jean-Baptiste Louis Romé de l’Isle de link tussen verschillende kristalstructuren. Op basis van deze nieuwe kennis over kristallografie werd bekend dat de Black Prince Ruby dus eigenlijk geen ‘ruby’ bleek te zijn, maar een spinel!

De 'Imperial State Crown' is één van de kroonjuwelen van het Britse koningshuis

Spinel: enorm gestegen in populariteit

Tegenwoordig hoor en zie je steeds meer over spinel. Maar waar komt die toename in populariteit nu vandaan? Dit heeft meerdere oorzaken:

  • Beschikbaarheid: Dit kan op twee manieren effect hebben op de populariteit van een edelsteen. Wanneer een edelsteen zeldzaam is (of schaarser wordt), dan neemt de vraag vaak toe. Het principe van schaarste: hoe schaarser, hoe gewilder. Aan de andere kant kan een edelsteen ook ineens in grotere mate beschikbaar worden, bijvoorbeeld wanneer er nieuwe vindplaatsen of technieken om een bepaalde edelsteen te delven worden ontdekt. Dit laatste is momenteel op spinel van toepassing. Spinel is op dit moment in overvloed beschikbaar, met name door productie vanuit landen als Myanmar en Sri Lanka. Tot slot zie je dat er steeds meer grote merken -zoals Cartier al decenia doet- gaan werken met spinel. Dit draagt bij aan de bekendheid van een mineraal. 
  • Diversteit: Spinel is te vinden in een breed scala aan kleuren. Van kleurloos tot geel en bruin. En oranje en rood tot blauw en zelfs groen. Voor ieder wat wils dus!
  • Betaalbaarheid: Spinel is in vergelijking met korund gunstiger geprijsd. 
  • Aantrekkelijke eigenschappen: Met een relatieve hardheid van 7,5 tot 8 op de Schaal van Mohs is spinel een duurzame edelsteen en gemakkelijk te verwerken in allerlei soorten sieraden.

Maar…. hoe is spinel nou te onderscheiden?

Spinel is te vinden in een breed scala aan kleuren. Van kleurloos tot geel en bruin. En oranje en rood tot blauw en zelfs groen. Vandaar dat spinel vaak verward wordt met korund. Toch zijn er een aantal eigenschappen waarmee je gemakkelijk het onderscheid kunt maken, met  behuld van een aantal eenvoudige edelsteenkundige instrumenten.

Allereerst hebben spinel en korund andere kristelstructuren. Spinel heeft een kubische kristalstructuur (en is daarmee isotroop/enkelbrekend), terwijl korund een trigonale kristalstructuur heeft (en anisotroop/dubbelbrekend is). Dit verschil is gemakkelijk waar te nemen met een polariscoop. Dit is een instrument dat met behulp van twee polariserende filters, één lichtrichting kan ‘uit’ zetten. 

Ditzelfde fenomeen kan worden waargenomen met de dichroscoop.

Wanneer je in het bezit bent van een refractometer, dan kun je hiermee gemakkelijk de identiteit bevestigen. Een spinel heeft namelijk een lichtbrekingsindex (RI) binnen de range van 1.712 – 1.762 zonder dubbelbreking (dus er wordt slechts één waarde afgelezen). Er zijn geen andere kubische mineralen die in deze range zitten, dus bij een juiste aflezing kan al snel geconcludeerd worden dat het om spinel gaat. Korund heeft een lichtbrekingsindex van waarden die liggen tussen 1.762 en 1.788, met een dubbelbreking van -0.008. 

Let wel; het vaststellen van de identiteit van een edelsteen kan nooit gebaseerd worden op basis van de resultaten van slechts één instrument. 

Specificaties:

Chemische formule:      MgAl2O4  (Magnesium Aluminium Oxide)
Streepkleur:                      Wit
Kristalstelsel:                   Kubisch
Kleur:                                  Kleurloos, rood, geel, groen, blauw,
                                              violet, roze, zwart
Hardheid (Mohs):             8         
R.I. / Brekingsindex:     1.718
Dubbelbreking:                Geen                                            
Dichtheid:                          3.60
Breukgevoeligheid:        Gering
Splijtgevoeligheid:         Gering
Glans:                                  Hoge glasglans
Helderheid:                       Doorzichtig tot opaak

Synthetische spinel

Sinds 1920 bestaan er synthetische spinel op de markt. Net als saffier en robijn, wordt synthetische spinel geproduceerd aan de hand van de ‘Verneuil-methode’ (ook wel flame fusion genoemd). 

Vooral in jaren ’30 sieraden zie je veel blauwe synthetische spinel. Oorspronkelijk waren deze stenen relatief prijzig, maar tegenwoordig wordt dit als goedkope imitatie gebruikt voor verschillende edelstenen zoals aquamarijn, blauwe topaas, robijn en saffier. Dus let op met termen als ‘Aquamarijnkleurige spinel’ of ‘Verneuil Spinel’. Dit zijn dus synthestische stenen!

Hoe herken je nu een synthetische spinel?
Er zijn een aantal tests waarmee je relatief makkelijk een synthetische spinel kunt herkennen.

  1. Onder de polariscoop laat een synthetische spinel een anormale dubbelbreking zien, welke heel typerend is voor synthetische spinel. In het Engels gebruiken ze hiervoor de term ’tabby extinction’. 
  2. In de meeste synthetische spinel zijn gebogen groeilijnen zichtbaar, welke soms zelfs al met een 10x loupe zijn waar te nemen. Het makkelijkste is dit te zien in diffuus licht. 
  3. Een blauwe synthetische spinel kleurt ….. onder de Chelsea Colour Filter. 

Alle edelstenen uit deze post zijn afkomstig uit onze eigen collectie. Interesse? Informeer naar de specificaties en prijzen via e-mail: info@narus.nl of Whatsapp.

Categories:

Leave a Comment